TÜBİTAK HİBE DESTEKLERİ

 

Bilindiği gibi, Türkiye, Avrupa Birliği’nin stratejik hedefleriyle de uyumlu olarak, Araştırma Geliştirme (AR-GE) faaliyetleri ve desteklerinin ülke refahını artırmaya odaklanarak daha etkili olması için Ar-Ge harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hâsılaya (GSYİH) oranını % 2’ye yükseltmeyi hedefleyen bir strateji oluşturmuştur.  Ayrıca   Avrupa Komisyonunca ülkemizde GSYİH içindeki % 3 Ar-Ge payına ulaşılması hedeflenmekte (Yeni Lizbon Stratejisi) Şu an için bu oran bazı Avrupa ülkelerinde %3 ün üzerindedir.  

Bu amaçla, “Avrupa Birliği Çerçeve Programları” doğrultusunda AB fonlarının daha etkin değerlendirilmesi için;

1. 16/01/2007 tarih ve 26405 sayılı resmi gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarına İlişkin Yönetmelik” çerçevesinde KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı ile, KOBİ’lerin bu sorunları aşabilmelerini sağlamak için yeni bir ürün üretilmesi, mevcut bir ürünün geliştirilmesi, iyileştirilmesi, ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi veya maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi konularında KOBİ’ler tarafından yürütülen 500.000 TL bütçe ve 18 ay süre ile sınırlı ilk 3 projenin TÜBİTAK tarafından desteklenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu üç projeye ilaveten, ortaklı proje başvurusu yapılması koşuluyla 2 proje daha bu programda desteklenebilmektedir. Destek oranı her dönem için sabit olup %75’tir.

Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelere (KOBİ) yönelik strateji ve eylem planlarında geliştirilen temel strateji; KOBİ’lerin verimliliklerini, katma değer içindeki paylarının ve uluslararası rekabet güçlerinin artırılması esasına dayanmaktadır. Ülkemizde, Ar-Ge faaliyetlerinin önemli bir bölümü büyük ölçekli işletmelerle sınırlı olup, ülke sanayinin %98’ini oluşturan KOBİ’lerin Ar-Ge faaliyetleri istenilen düzeyin altında kalmıştır. Yukarıda belirtilen stratejik hedeflere ulaşmak için piyasa koşulları ve uluslararası anlaşmalar kapsamındaki yükümlülükler dahilinde, KOBİ’lerin Ar-Ge ve yenilik projeleri için farklılaştırılmış bir destek programı TÜBİTAK tarafından kurgulanmış ve uygulamaya alınmıştır.

Projelere program kapsamında sağlanacak desteklerle KOBİ’lerin, teknoloji ve yenilik kapasitelerinin geliştirilerek daha rekabetçi olmaları, sistematik proje yapabilmeleri, katma değeri yüksek ürün geliştirebilmeleri, kurumsal araştırma teknoloji geliştirme kültürüne sahip olmaları, ulusal ve uluslararası destek programlarında daha etkin yer almaları hedeflenmektedir.

2. 98/10 sayılı "Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) Yardımına İlişkin Tebliğ" (Tebliğ) ve TÜBİTAK kaynakları kullanılarak verilecek sanayi Ar-Ge desteğinin usul ve esaslarının belirlendiği "Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarına İlişkin Yönetmelik" hükümlerine göre yürütülen programın amacı sanayi kuruluşlarının AR-GE Projelerine %60'a varan oranlarda hibe şeklinde desteklenmesi uygulamasına devam edilmektedir.

Sanayi Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri Destekleme Programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde; yeni bir ürün üretilmesi, mevcut bir ürünün geliştirilmesi, iyileştirilmesi, ürün kalitesi veya standardının yükseltilmesi veya maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi konularında yürütülen Ar-Ge nitelikli projeler desteklenmektedir. Program kapsamında desteklenen projeler dönemsel desteklemeye esas harcama tutarına uygulanacak destek oranı ile desteklenir. Projelerin dönemsel destek oranı, temel destek oranı ve ilave destek oranlarının toplamından oluşur. Başvuruda bulunan kuruluşların sektör ve ölçeğine bakılmaksızın, temel destek oranı yüzde kırk (%40)’tır. Toplam destek oranı; temel destek oranı ve diğer ilave desteklerle beraber en fazla yüzde altmış(%60) olur. Destek süresi proje bazında en fazla otuz altı (36) aydır.

Kobiler ve Sanayi Kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek ve teknolojinin toplumsal faydaya dönüşme sürecini hızlandırmak amacıyla kurulmuş olan Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) bu doğrultuda faaliyet yürütmektedir.

KOBİ’lerin esnek yapıları bu firmaları yenilik faaliyetleri için büyük şirketlere oranla çok daha avantajlı kılabilmektedir. Buna bağlı olarak KOBİ’lerin Ar-GE ve yenilik projeleri için daha elverişli bir destek programı TÜBİTAK tarafından kurgulanmış ve uygulamaya alınmıştır. 

Yenilik Sınıflandırması

A . Ürün Yeniliği

  1. Firmada Mevcut Bir Ürünün Yeni Modellerinin Geliştirilmesi,
  2. Firma İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi,
  3. Firma İçin Yeni Bir Ürün,
  4. Ülke İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi,
  5. Dünya İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi,

B. Süreç Yeniliği

  1. Maliyet Düşürücü veya Standart/Kalite Yükseltici Sonuçların Elde Edilmesi Amacıyla Yeni Tekniklerin Geliştirilerek Uygulanması
  2. Üretimle İlgili Olarak Yeni Bir Yöntem veya Teknoloji Geliştirilmesi

 

C. DESTEKLENECEK HARCAMA VE GİDER KALEMLERİ

1) Personel giderleri,

2) Proje personeline veya danışmana ait seyahat giderleri

3) Alet, teçhizat, yazılım ve yayın alım giderleri,

4) Malzeme ve sarf giderleri,

5) Yurt içi ve yurt dışı danışmanlık hizmeti ve diğer hizmet alım giderleri,

6) Türkiye’deki üniversiteler, TÜBİTAK’a bağlı AR-GE birimleri, özel sektör AR-GE kuruluşları ve benzeri AR-GE kurum ve kuruluşlarına yaptırılan AR-GE hizmet giderleri,

7) Proje çıktısı ürün ile ilgili olarak Türk Patent Enstitüsü’nden alınacak patent tescili, faydalı model tescili ve

Endüstriyel tasarım tescil giderleri,

8) Bu programda (danışmanlık şirketleri tarafından hazırlanan) proje hazırlama ve hazırlatma giderleri,

9) Yeminli mali müşavir giderleri.

Genel tanımlama ile AR-GE çalışmaları, ülkemizde olmayan yeni bir makine veya sistem geliştirmek ile mevcut bir makine veya sistem üzerinde performansı artırıcı, verimi artırıcı ve kapasiteyi artırıcı faaliyetler ile piyasaya sunulan yeni bir ürün için geliştirilen sistem, kalıp, makine v.b kapsamaktadır.

Yukarıda tanımlanan destekler, Türkiye’de birçok kuruluş tarafından fiili olarak gerçekleştirilen fakat farkında olunmayan AR-GE faaliyetlerini kapsamaktadır.

Bu amaçla AKED (Alperen Kalite Sistem Eğitim ve Danışmanlık) şirketi tarafından AR-GE çalışmaları gerçekleştiren bütün işletmeler için formatına uygun olarak projelerin hazırlanması, değerlendirilmesi, takip edilmesi, sunulması, sonuçlandırılması ve kapatılması aşamalarını kapsayan bütün proje sürecinde eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır.

D. DESTEK YARARLANMA SURECİ

  1. Şirket tanımlama (Alperen Danışmanlık)
  2. Ön başvuru (Alperen Danışmanlık)
  3. Projenin hazırlanması (Alperen Danışmanlık)                                 
  4. Dijital ortamda Başvuru (Alperen Danışmanlık)
  5. Ön değerlendirme          (TÜBİTAK)        
  6. Hakem atama(TÜBİTAK                             
  7. Hakem değerlendirmesi  
  8. Projenin karar bildirimi     (TÜBİTAK)
  9. Sözleşme imzalanması     (TÜBİTAK &ŞİRKET)
  10. İlgili dönem raporlarının hazırlanması     (Alperen Danışmanlık)
  11. Değişiklik taleplerinin değerlendirilmesi    (Alperen Danışmanlık)
  12. Projenin bitirilmesi ve bitirme ile ilgili belgelerin sunulması (Alperen Danışmanlık)       
  13. İhtiyaç duyulması durumunda proje izleyicisinin firmayı ziyareti
  14. Talep edilen belgelerin TÜBİTAK’a ulaştırılması     (Alperen Danışmanlık)
  15. Destek miktarının Merkez Bankasından şirkete ödenmesi